Boomerang

Στη μουσική των Aborigines δεν υπάρχουν τραγούδια δουλειάς. Οι αυτόχθονες κάτοικοι της Αυστραλίας ποτέ δεν καλλιέργησαν γη, ποτέ δεν ασχολήθηκαν με την εκτροφή ζώων ούτε με την παραγωγή αγαθών, αλλά μόνο με το κυνήγι, το ψάρεμα, τη συλλογή καρπών από τα δάση

Fats Domino

Το τραγούδι των Beatles “Lady Madonna” είναι φόρος τιμής στον μεγάλο καλλιτέχνη του rhythm ’n’ blues, Fats Domino

Manfred Mann

Οι Manfred Mann, ήταν το πρώτο ροκ συγκρότημα που επισκέφθηκε το “Σιδηρούν Παραπέτασμα”. Έπαιξαν στη Τσεχοσλοβακία, στις 2 Οκτωβρίου του 1965

Moog Prophet

Τον Οκτώβριο του 1982, ο Bob Moog ανακοινώνει, με άρθρο του στο Keyboard Magazine, τα χαρακτηριστικά του MIDI (Musical Instruments Digital Interface). Δυο μήνες αργότερα, η εταιρία Sequential Circuits παρουσιάζει το Prophet 600 – το πρώτο MIDI keyboard

Nat King Cole

Ο Nat King Cole (1917-1965), προτού αφοσιωθεί αποκλειστικά στο τραγούδι, υπήρξε σημαντικός πιανίστας και επηρέασε πολλούς μουσικούς της εποχής του. Ήταν ο πρώτος μαύρος μουσικός με δική του εβδομαδιαία ραδιοφωνική εκπομπή (1948-49). Επίσης ήταν ο πρώτος μαύρος με δικό του τηλεοπτικό σόου (1956-57), στο NBC

Ο Mälzel (1722-1838), εφευρέτης του μετρονόμου, ήταν εφευρέτης και του Panharmonicon, ενός αυτόματου οργάνου που μπορούσε να “παίξει” όλα τα όργανα μιας στρατιωτικής ορχήστρας ταυτόχρονα. Για το όργανο αυτό –που ήταν της μόδας στις αρχές του 19ου αιώνα, αλλά ξεπεράστηκε γρήγορα- ο Μπετόβεν έγραψε το έργο " Wellington's Sieg " (Op. 91)

Ένα μπαρόκ κομμάτι, ο “Κανόνας του Pachelbel” (Johann Pachelbel, “Canon in D”) υπήρξε η έμπνευση για το τραγούδι “Rain And Tears” των Aphrodite’s Child

Απεικονίσεις κιθάρας συναντάμε στα ιερογλυφικά της Αρχαίας Αιγύπτου. Ο αιγυπτιολόγος Ernesto Sciaparelli ανακάλυψε ένα ανάγλυφο του 5000 π.Χ. στο οποίο φαίνεται καθαρά το σχήμα μιας κιθάρας, παρόμοιας με τη σημερινή

Rising Sun

Η καταγωγή του πασίγνωστου τραγουδιού “The house of the rising sun” παραμένει μέχρι σήμερα απροσδιόριστη. Έχει παιχθεί σε αμέτρητες διασκευές από τροβαδούρους των πόλεων. Πολλοί το θεωρούν παραδοσιακό ιρλανδικό τραγούδι

Ο Αθήναιος, μας αποκαλύπτει ότι ο Αλκαίος ο μελοποιός και ο Αριστοφάνης ο κωμωδός, “μεθύοντες έγραφον τα ποιήματα”

Ο Γούντι Άλεν επενδύει τις ταινίες του συνήθως με παραδοσιακή τζαζ, ενώ στην «Ακαταμάχητη Αφροδίτη» διάλεξε και δύο ελληνικά κομμάτια: ένα σόλο μπουζούκι του Βασίλη Τσιτσάνη και μια σύνθεση του Σταύρου Ξαρχάκου με σόλο του Γιώργου Ζαμπέτα

Ο Αριστοτέλης (384-322π.Χ.) είχε πολλές μουσικές γνώσεις –θεωρητικές και πρακτικές. Πολλοί, θεωρούν παράξενο που δεν συνέγραψε ειδικό έργο με αντικείμενο τη μουσική.

Biblioteca de la Facultad de Derecho y Ciencias del Trabajo Universidad de Sevilla

Για την κατασκευή μιας άρπας, χρειάζονται συνολικά 1415 διαφορετικά κομμάτια

Vivaldi

Ο Βιβάλντι (1678-1741), όσο ζούσε, ταξίδεψε στην Ευρώπη περισσότερο ως βιολιστής παρά ως συνθέτης.

Shakespeare

Το θεατρικό έργο του Σαίξπηρ “Όνειρο Θερινής Νυκτός” υπήρξε πηγή έμπνευσης για αρκετούς συνθέτες.

Mendelssohn

Ανάμεσά τους και ο Μέντελσον, που άρχισε να γράφει μουσική (εισαγωγή) για το έργο το 1826, σε ηλικία 17 χρονών, προσθέτοντας κομμάτια το 1843. Στο τέλος της τέταρτης πράξης, ακούγεται και το περίφημο “Γαμήλιο Εμβατήριο”.

Το τραγούδι “Ο γέρο Δήμος πέθανε” δεν είναι δημοτικό. Είναι “άρια” από το μελόδραμα “Μάρκος Μπότσαρης” του ζακυνθινού συνθέτη Παύλου Καρρέρ (1829-1896), ο οποίος σπούδασε στην Κέρκυρα με τον Μάντζαρο, στο Λονδίνο και στο Μιλάνο.

Γκάιντα

Το κούρδισμα της σκωτικής γκάιντας (Highland Bagpipe) δεν μπορεί να αναπαρασταθεί με τη συμβατική σημειογραφία. Με απλά λόγια, η σκάλα κουρδίσματός της ταιριάζει με τα άσπρα πλήκτρα του πιάνου, όμως το ντο και το φα είναι κατά ένα τέταρτο του τόνου περίπου ψηλότερα

Ο Μπετόβεν αισθανόταν τον ήχο μέσω των δονήσεων. Έχασε την ακοή του το 1818, αλλά συνέχισε να συνθέτει μουσική για 10 ακόμα χρόνια. Λέγεται ότι για να το καταφέρει αυτό, έκοψε τα πόδια από το πιάνο του και το τοποθέτησε στο πάτωμα, ώστε να μπορεί να αισθάνεται καλύτερα τις δονήσεις

Brunsvick

“Για την Ελίζα, στις 27 Απριλίου, σε ανάμνηση, από τον Λούντβιχ βαν Μπετόβεν”. Αυτά έγραφε σαν αφιέρωση το 1810 ο συνθέτης. Διατυπώθηκε, όμως η θεωρία ότι το όνομα Ελίζα είναι λανθασμένη απόδοση –από τον αντιγραφέα- του μικρού ονόματος της Τερέζα φον Μπρούνσβικ, που ανάμεσα στα χαρτιά της ανακαλύφθηκε το πρωτότυπο χειρόγραφο του πασίγνωστου κομματιού για πιάνο

O εφευρέτης του φωνογράφου Τόμας Έντισον, επιθυμούσε η εφεύρεσή του να γίνει ένα μέσο αρχειοθέτησης υποδειγματικών ομιλιών, στα χέρια πολιτικών, εκπαιδευτικών ή στρατιωτικών. Με ένα κείμενο του 1890, κατέκρινε αυτό που έμελλε να είναι η κύρια χρήση του φωνογράφου, η αναπαραγωγή μουσικής. Ο Έντισον θεωρούσε δευτερεύουσα μια τέτοια χρήση που θα έκανε την εφεύρεσή του “να φανεί σαν απλό παιχνίδι”. Βέβαια, αναθεώρησε αυτή την άποψη από το 1898, όταν αντιλήφθηκε την εμπορική σημασία της αποτύπωσης της μουσικής

Μίκης Θεοδωράκης

Ο «Επιτάφιος» του Μίκη Θεοδωράκη σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου, με ερμηνευτή τον Γρηγόρη Μπιθικώτση ήταν ο πρώτος δίσκος μακράς διάρκειας (LP) που ηχογραφήθηκε στην Ελλάδα, στο στούντιο της Columbia, στον Περισσό, το 1961

Στην Αρχαία Ινδία υπήρχαν “κιθάρες” που το σχήμα τους θύμιζε κροκόδειλο

Ο Στέλιος Καζαντζίδης “πονούσε” με τα τραγούδια που έλεγε. Ταυτιζόταν με αυτά, σαν να ήταν δικά του προσωπικά βιώματα. Συχνά έκλαιγε την ώρα που τα ηχογραφούσε στο στούντιο. Το μοναδικό τραγούδι για το οποίο είχε μετανιώσει που ηχογράφησε ήταν το «Σήκω χόρεψε κουκλί μου». Είχε δηλώσει πως δεν του ταίριαζε

Καμπάνες

Το σχήμα και οι αναλογίες μιας καμπάνας είναι αποτέλεσμα πολύπλοκων υπολογισμών. Ο κατασκευαστής θα πρέπει να υπολογίσει τον σωστό τόνο του Φθόγγου Κρούσης (Strike Note) και των αρμονικών του, αλλά και του Φθόγγου Βόμβου (Hum Note), του φθόγγου δηλαδή που εξακολουθεί να ακούγεται αφού “σβήσουν” οι υψηλοί αρμονικοί

Νησιώτης που παίζει ταμπουρά (wikimedia)

Ο ταμπουράς, το σάζι, το μπουλγαρί κ.ά., έχουν κινούμενα τάστα. Με κατάλληλη κάθε φορά προσαρμογή τους, ο μουσικός μπορεί να αποδώσει όλους τους ήχους της βυζαντινής μουσικής. Τα όργανα αυτά, κατάγονται από τη βυζαντινή θαμπούρα που ήταν απόγονος της αρχαίας ελληνικής πανδούρας

Πολλοί μουσικοί στην αρχαία Ρώμη, για να έχουν επιτυχία οι δημόσιες συναυλίες τους, φρόντιζαν να έχουν μια “κλάκα”, μια οργανωμένη ομάδα πληρωμένων ανθρώπων, που με τα χειροκροτήματά τους παρέσυραν και το κοινό

Τα κλειδιά, εισάγονται στη μουσική σημειογραφία γύρω στον 12ο αιώνα. Τα σύμβολά τους εξελίχθηκαν σταδιακά από τα καλλιγραφικά γράμματα: G για το κλειδί του Σολ, F για το κλειδί του Φα και C για το κλειδί του Ντο

Ο Λούθηρος (1483-1546) υπήρξε και μουσικός. Θεωρείται συνθέτης πολλών ύμνων, ενώ αναμόρφωσε αρκετούς λατινικούς ύμνους σύμφωνα με το πνεύμα της Μεταρρύθμισης

Lully

Ο Ιταλός συνθέτης Ζαν Μπατίστ Λουλύ (1632-1687) που καθιέρωσε την όπερα στη Γαλλία, υπήρξε γελωτοποιός όταν ήταν παιδί στη Φλωρεντία. Το 1687, πλήγωσε το πόδι του με το ραβδί που διηύθυνε την ορχήστρα, έπαθε γάγγραινα και πέθανε

Μετρονόμος

Σε αρκετά μουσικά έργα, οι ενδείξεις του μετρονόμου είναι “ύποπτες”. Επιμελητές παλαιών έργων προσέθεταν ενδείξεις που οι ίδιοι θεωρούσαν βολικές

Cinema Lumiere

Η μουσική συνδέθηκε με τον κινηματογράφο από την αρχή της ιστορίας του. Ωστόσο, ο πρώτος της ρόλος ήταν μάλλον άχαρος. Κάποιοι τη χρησιμοποίησαν, απλά, για να εξουδετερώσει το θόρυβο που προκαλούσε η μηχανή προβολής, εκείνη την εποχή

Η υπογραφή του J.S. Bach

Επί ογδόντα χρόνια μετά τον θάνατό του, η μουσική του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (1685-1750) δεν παιζόταν καθόλου. Έπρεπε να περιμένουμε τον Μπετόβεν, τον Μέντελσον, τον Σούμαν και τον Boëly για να την ανασύρουν από τη λήθη

Nietsche

Ο Νίτσε υπήρξε και ερασιτέχνης συνθέτης. Έγραψε τραγούδια, κομμάτια για πιάνο και χορωδιακή μουσική

Eurovision 1969 με σκηνικό του Dali

Το σκηνικό για τον διαγωνισμό της Eurovision του 1969, το είχε σχεδιάσει ο Σαλβαντόρ Νταλί. Αξίζει να σημειώσουμε, πως στον διαγωνισμό εκείνο, στο Teatro Real της Μαδρίτης, στην πρώτη θέση βρέθηκαν 4 χώρες (που πήραν από 18 ψήφους κάθε μια): η Αγγλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ολλανδία

Μάνος Χατζιδάκις

«Τα παιδιά του Πειραιά» ήταν το πρώτο μη αγγλόφωνο τραγούδι που κέρδισε Οσκαρ. Επρεπε να περάσουν τέσσερις δεκαετίες μέχρι να φτάσουμε το 2005 στα «Ημερολόγια μοτοσικλέτας» για τη ζωή του Τσε Γκεβάρα για να σπάσει το ρεκόρ του Χατζιδάκι. Τότε κέρδισε το Οσκαρ το «Al otro lado del ro» με τον Χόρχε Ντρέξλερ

Solresol

Ο Γάλλος μηχανικός Jean Francois Sudre, με το βιβλίο του “Langue musicale universelle”( 1866), προτείνει μια παγκόσμια γλώσσα που θα χρησιμοποιεί τις επτά νότες της μουσικής κλίμακας σαν φωνήματα. Παράδειγμα: “misol” θα σήμαινε “καλός”- “solmi”, κακός

Παναρμόνιον: φωτογραφία του Κέντρου Eρεύνης της Eλληνικής Λαογραφίας

Ο Κωνσταντίνος Ψάχος (1869-1949), καθηγητής της βυζαντινής μουσικής και μουσικολόγος, επινόησε και κατασκεύασε, στο Έττιγκεν της Βαυαρίας, ειδικό πληκτροφόρο όργανο, το «παναρμόνιο», το οποίο απέδιδε πιστά τα ποικίλα διαστήματα των κλιμάκων της βυζαντινής μουσικής. Το «παναρμόνιο μπορείτε να το θαυμάσετε στην Εστία Νέας Σμύρνης

RCA studios, by Cliff1066

Οι Beatles θεωρούνται οι πρώτοι που ηχογράφησαν σε πολυκάναλο μαγνητόφωνο

Η λατέρνα ονομάζεται και “ρομβία”. Πρόκειται για ελληνική ανάγνωση της ιταλικής μάρκας “Pombia” (Πόμπια), δηλαδή Πομπηία

Ο παραδοσιακός δεξιοτέχνης μουσικός Νίκος Καρατάσος έπαιξε για πρώτη φορά επαγγελματικά σαντούρι όταν ήταν δεκατριών χρονών. Η σταδιοδρομία του ξεπερνά τον μισό αιώνα. Έχει εμφανισθεί σε πάνω από 25 χώρες, έχει ηχογραφήσει πάνω από 4.000 τραγούδια, έχει συμμετοχή σε πάνω από 2.500 εκπομπές στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση και σε 15 κινηματογραφικές ταινίες. Αξίζει να σημειώσουμε πως από παιδί είχε γκρίζα μαλλιά

Ο μεγάλος Αθηναίος τραγικός ποιητής Σοφοκλής (496-406π.Χ.) ήταν εξαίρετος τραγουδιστής και επιδέξιος κιθαριστής

Πάνω από 180.000 ελληνικοί δίσκοι, χωρίς να υπολογίζονται οι δίσκοι ξένης μουσικής, γράφτηκαν στο εργοστάσιο της Columbia στον Περισσό, από το 1931 που άρχισε να λειτουργεί μέχρι το 1991 που έκλεισε

Ο Αντόνιο Στραντιβάρι (1644-1737) κατασκεύασε 1116 όργανα, από τα οποία υπάρχουν ακόμη πάνω από 600. Το τελευταίο βιολί του, το έφτιαξε το 1737, σε ηλικία 92 ετών

Ο διαχωρισμός συνθέτη και στιχουργού στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι έγινε κυρίως μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο, εποχή που το τραγούδι άρχισε να γίνεται όλο και περισσότερο “επαγγελματικό”. Προπολεμικά, συνήθως ο συνθέτης έγραφε και τους στίχους του τραγουδιού.

O γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας Γκαστόν Λερού έγραψε το μυθιστόρημα «Το φάντασμα της όπερας», το 1910. Στον κινηματογράφο θα το μεταφέρει για πρώτη φορά ο Ρόμπερτ Τζούλιαν το 1925, ενώ θα ακολουθήσουν οι: Άρθουρ Λούμπιν (1943), Τέρενς Φίσερ (1962), Ρόμπερτ Μάρκοβιτς (1983), Ντάριο Αρτζέντο (1998) και Τζόελ Σουμάχερ (2004). Σαν μιούζικαλ παρουσιάστηκε από τον Άντριου Λόιντ Βέμπερ το 1986 και αποδείχτηκε η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία όλων των εποχών: με πάνω από 65.000 παραστάσεις σε 18 διαφορετικές χώρες, περισσότερα από 50 βραβεία, το 'χουν απολαύσει γύρω στα 80 εκατομμύρια θεατές

Μετά τις στερήσεις και τις κακουχίες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παρατηρείται μια έκρηξη κεφιού, συνδυασμένη με την άρνηση κάθε καταναγκασμού. Είναι τα “τρελά χρόνια”, με τη λατρεία των αμερικανόφερτων χορών: του φοξτρότ, του τσάρλεστον και του σίμμυ, των αργεντίνικων τάνγκο, αλλά και της τζαζ που έφτασε στην Ευρώπη το 1917

Ο Τσάρλι Τσάπλιν δεν ήταν μόνο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής των ταινιών που γύριζε αλλά έγραφε και τη μουσική τους. Τα «Φώτα της πόλης» ήταν ένα πολύ δημοφιλές κομμάτι και έξω από τις κινηματογραφικές αίθουσες

Ο Χαίντελ (1685-1759) θεωρείται ο πρώτος επαγγελματικά ανεξάρτητος –χωρίς προστασία- συνθέτης

Οι πωλήσεις του «Χαμόγελου της Τζοκόντας» του Μάνου Χατζιδάκι, μέχρι το 2004 που επανακυκλοφόρησε σε ψηφιακή εγγραφή, είχαν ξεπεράσει τα 3 εκατομμύρια αντίτυπα

Τα δέκα από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου του Μάνου Χατζιδάκι “Το Χαμόγελο της Τζοκόντας”, που τελικά ηχογραφήθηκε στη Νέα Υόρκη μόνο με ορχήστρα, αρχικά είχαν γραφτεί για να τα τραγουδήσει η Jacqueline Danno στο Παρίσι. Ο δίσκος κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 1965 (με δώδεκα τραγούδια) με παραγωγό τον Quincy Jones. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και στην Ελλάδα χωρίς τα τραγούδια «Οι Αθλητές» και «Ο Στρατιώτης»

Λεωφορείο ο Πόθος. Μελίνα Μερκούρη, Βασίλης Διαμαντόπουλος

“Χάρτινο το φεγγαράκι”. Το έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις το 1948 για το έργο “Λεωφορείο ο Πόθος” του Τενεσσί Γουίλιαμς, που παρουσίασε τότε το Θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν

Μάνος Χατζιδάκις

Ο Μάνος Χατζιδάκις, συχνά άλλαζε ενορχήστρωση ή διασκεύαζε ήδη δισκογραφημένα έργα του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο “Χειμωνιάτικος ‘Ηλιος” (1987), που κυκλοφόρησε μέσα σ’ ένα χρόνο σε δυο διαφορετικές εκτελέσεις, από την ίδια εταιρεία και με τον ίδιο τραγουδιστή (τον Μ. Μητσιά)

Τον 16ο αιώνα η κιθάρα είχε τέσσερις διπλές χορδές. Τον 17ο αιώνα, πέντε διπλές χορδές. Τη σημερινή της μορφή, θα την αποκτήσει μετά τον 18ο αιώνα, με την οριστική καθιέρωση των έξι χορδών

Οι πωλήσεις των δίσκων του Τζίμη Μακούλη στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έχουν ξεπεράσει τα ογδόντα εκατομμύρια αντίτυπα. Οι ευρωπαίοι τον είχαν ονομάσει “το ελληνόπουλο με τη χρυσή φωνή”

Αναζήτηση

ART & MUSIC 2015

Απλά Θεωρία

Επιστροφή στην κορυφή